Дария / Блоги.Казах.ру — блоги Казахстана, РК
rus / eng / kaz


СМИ могут копировать в свой блог ленту новостей или статей. Дополнительное внимание и комментарии обеспечены. Статья Корпоративные блоги: Как вести? содержит практические советы и примеры
Любой блог можно сделать коллективным. Для этого надо определенным (или всем) пользователям дать права на запись в него. Можно ставить записям будущее время. Запись будет в черновиках и в указанную минуту автоматически опубликуется. Если у вас уже есть блог в другом месте — можно автоматически транслировать записи из него в нашу блог-платформу












Дария



Произведения

Блог dariya Автор блога
Лента друзей
Войти Регистрация


Эта глава из книги "Асель-кисель", или "Отцы не разводятся с детьми".
книгу можно прочитать на сайте Проза ру и Стихи ру.

У нас в группе некоторые дети играли в пьяных отцов. Они пинали игрушки, обижали девочек и дрались с мальчишками. Воспитательницы запретили играть в такие игры. Иногда в группу действительно приходили пьяные родители, чтобы забрать своего ребёнка, но воспитательницы им не отдавали и сами отводили детей домой. А утром эти дети рассказывали, какой скандал устроил их папа. А некоторые жаловались, что соседи вызывали милицию. Воспитательницы жалели детей и старались перевести разговор. Амина Умурзаковна уговаривала:
— Дети, нельзя раскрывать семейные тайны.
А Орал признался:
— Я рассказываю вам для того, чтобы вы разрешили мне переночевать в садике.
Жанара тоже поделилась с воспитательницей, что её папа постоянно пьяный и гоняет их с мамой всю ночь. Я спросила, как можно гонять людей? Они что, мячи? Она ответила, когда их папа пьяный, он пинает маму, будто она мяч. Лицо у него становится злым, всё в квартире он швыряет, бьёт посуду и грозится убить маму. Боясь его, они убегают из дома, и просятся переночевать к знакомым, а однажды они спали на улице, на скамейке. В прошлом году к ним приезжала в гости бабушка, папина мама, так он и её выгонял.
Когда я слышала про таких отцов, мне становилось страшно. Мой папа не был таким, а всё равно бросил нас. Однажды мне приснился ужасный сон, будто папа стоит на мосту и толкает меня и маму в воду, а лицо у него свирепое, я стала кричать.
Мама разбудила меня, успокоила и пояснила: что отцы все хорошие. Только те, кто пьёт, издевается над семьёй — больные, их надо лечить, а наш отец был самый лучший. Я спросила:
— Если он был лучшим, почему бросил нас?
Она ответила:
— Потому что любит другую женщину.
Я продолжала допытываться:
— А эта женщина разве лучше тебя? Она молодая и красивая? Или старая и богатая?
Она удивилась:
— Откуда ты узнаешь такие вещи?
Я призналась, что в садике мне сказали об этом подружки. Мама ответила:
— Для него, наверное, она и умнее, и красивее, и богаче, — и добавила: — Никто не сможет тебе ответить на это кроме твоего отца. Мне жаль, что он оказался трусом. Если бы сознался, что после встречи с Ляззат в нём всколыхнули чувства к ней, я поняла бы и сама отпустила его. А он долгое время не сознавался, что встречается с ней. Я виновата, что не смогла заполнить его сердце.
Я поинтересовалась осторожно:
— Как мы будем жить?
— Самое страшное осталось позади, были моменты, когда не хотелось жить, и ты стала смыслом моей жизни, — призналась мама и обняла меня. — Ради тебя я должна жить! Если честно, подсознательно я ждала, что так будет, но после твоего рождения я забыла про Ляззат. Я видела, что он тебя сильно любит, но оказалось не настолько, чтобы забыть первую любовь.
Впервые мама разговаривала со мной, как со взрослой, я почувствовала, что выросла и стала другой.

Книга "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X трижды переиздавались, автор Джумагельдинова Дария
Стихи и сказки переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5



Бір күні бақшадағы барлық көкөністер жиналып алып дауласа бастады : ең басты көкөніс қайсымыз ? Пияз айтты – ең басты менмін . Пиязсыз ас дәмсіз болады . Ол жеті ауруға ем . Атам заманнан бері біздің емдік қасиетіміз кең тараған . Картоп жұлқынып былай деді : Картоптан асқан көкөніс жоқ . Біле білсеңдер картопты екінші нан деген . Бізден асатын ешкім жоқ ! Көкөністер өзара топтанып алды: қызанақ қиярмен , қызылша сәбізбен . Әрқайсысы өзінің аса пайдалы , қажетті екенін дәлелдеп бақты .
Сол кезде олардың қасында күнбағыс өсіп келе жатыр еді , ол тез – ақ көтеріле бастады . Биылғы жаз мезгілі өте ыстық болатын , көкөністерге су жетпейтін . Барлығы күнбағысты кінәлі санады , судың көбін сол сорып алып , қалғанымызға су жетпей , тамырымыз кеуіп жатыр деп ойлайтын . Сондықтан олар күнбағыспен ұрсысып қалды , бірақ жел ұшып келіп оларды сабырға шақырды , олар желді қатты құрмет тұтатын . Жел оларға күнбағыстың тез өсуі күнге байланысты екенін түсіндіріп бақты , себебі ол күнге туысқан деді . Кеш сайын жел келіп күнбағыспен ұзақ уақыт кеңесетін . Көкөністер іштей қызғанатын , ол биік еді және ешкімнің өсегіне араласпайтын , олардың ұрыс – керістерінен аулақ болатын .
Өзінің көркімен күнбағыс өзгелерден ерекше еді , бақшаға келгендердің барлығы қасына келіп қызыға қарап тұратын . Бірде үй иесінің қызы анасынан сұрады : неге оны барлығы күнді бағып тұрады дейді ?
-Себебі ,- деді анасы – ол күннің астында өседі және де келбетімен күнге өте ұқсайды . Көкөкністер желдің айтқан сөзінің растығына көздері жетті , осыдан былай оны құрмет тұта бастады . Жалғыз – ақ қорыққандары – күнбағыс үлкен басымен күнді жауып қалып , бізге күннің нұры жетпей , өсе алмай қаламыз ба деп қорықты .
Осы күннен бастап күн өзін басқалардан артықпын деп санай бастады . Ол ұзарған үстіне ұзара түсті . Жоғарыдан өзгелерге менсінбей қарайтынды шығарды .
Бірде жел келіп осы бақшадан да басқа жерде өмір бар екенін , ол жерге екінің бірі бара алмайтынын , ал оның ұрпақтарына онда баруға жағдай жасай алатынын мақтанышпен айтып берді . Сенің тұқымың өсіп - жетілген кезде мен оны алыстағы тау етегіне немесе ғажайып баққа апарамын . Басқаларға қарағанда сенің жағдайың ерекше деп сендірді . Күнбағыс болса желмен болған әңгімені айналасындарға мақтана жария қылды , осы жер оны әбден жалықтырып жібергенін , басқа жерде де қиындықсыз өсе алатынын айтты . Бойы өте биік болғандықтан , ол алыс жерлерді қиындықсыз көре алатын . Көрші көкөністер одан өтінетін :
-Айтшы , сен не көріп тұрсың ?
Күнбағыс өзінің әдемі гүл дестелерін көріп тұрғанын , онда әлемдегі ең әдемі гүлдердің өсетінін айтты , жел оның сөзін құптағандай жұпар иістерді әкеліп тұрды . Олар кереметтей иіс болатын , көкөністер кешкілік одан гүлдердің қаншалықты әдемі болатынын айтып беруін өтінді . Күндерде бір күн күнбағыс өзінің үлкен жапырақтарын сылдырлатып , бақшадағы барлық көкөністердің оянуын талап етті .
-Қараңдаршы , таң шапағы қандай тамаша ! Осындай реңді алқызыл раушан гүлі дейді , олар сондай тамаша иіс шығарады .
- Тағы қандай гүлдер болады – деді басқалар .
- Ақша бұлттарды көріп тұрсыңдар ма ? Олар әдемі хризантемаларға ұқсайды .
- Сен олардың атын қайдан білесің ?
Күнбағыс мақтана бастады : Шынымды айтсам , олар сондай мейірімді де қайырымды , менімен өздері келіп танысады .
Күн санап бау - бақша құлпырып келе жатты , картоп алқызыл , қызылкүрең гүлін ашты , жерде жайылып жатқан жапырақтардың арасынан алғашқы қиярлар көрінді , біраздан соң қызанақтар қызара бастады . Барлығы күзді асыға күтті , тезірек пісіп , иелеріне ұнауға тырысты .
Ал біздің күнбағыс досымыз күн сайын ұзара берді , ұзара берді , дәндері нәр алып , пісті , жетілді , дөңгеленген басын әдемі сары жапырақшалар көмкерді . Барлығы оның күнге туысқан екенін мойындай бастап еді .
Күнбағыс өзгелерге менсінбей қарауды шығарды , олардың аянышты өмірлеріне күле қарады .
Бір күні топтанған торғайлар ұшып келіп , күнбағыстың дәндерін түгелге дерлік шоқып кетті . Ешкім оларға араша түсе алмады . Торғайлар ұшып кеткен соң күнбағыстың сорайған сабағы ғана қалды , түрі сондай аянышты еді , кеше ғана менменсінген басы төмен салбырап , солып қалды . Бүкіл бақша оны аяды , бірақ бір де бір көкөніс оған ешқандай көмек бере алмады . Жел досының басына түскен жағдайды естіп , қалған дәндерін алыс жаққа алып кетті , сол жақтарда өсіп – өнуіне жағдай жасады . Ал күнбағыстың жуан да ұзын сабағы кеуіп кетті , ол басқалармен бірдей жерде жатты . Кешқұрым көкөністер жиылып өзара тағы жиын құрды , олар күннің күнбағысқа ешқандай туыс емес екенін, егер туыс болса неге көмек бермегенін айтысты . Туысына бір шемішкесі қалғанша шоқытып тастағанын түсінбегендерін айтысты .

Подсолнух в огороде


Книга "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X автор Джумагельдинова Дария трижды переиздавалась.
Стихи и сказки переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5


Как цыпленок искал маму

Одна женщина купила на базаре яйца, одно показалось ей странным, она положила его под лампу, и вскоре из него проклюнулся цыпленок, старушка обрадовалась и дала ему имя «Сынок». Цыпленок рос быстро, на радость одинокой женщине. Первое слово он сказал: « Ко» - по- птичьему наверное - мама. Сынок носился целый день по двору, хозяйка баловала его и не разрешала выходить за пределы двора. Однажды у забора, цыпленок обнаружил червей, доски были прогнившими, он провалился в яму и оказался в соседнем дворе у конуры, где спал щенок. Цыпленок впервые увидел конуру собаки и решил посмотреть: кто там живет? Он клюнул щенка в нос, щенок испугался и проснулся, но решил вида не показывать и грозно спросил: «Ты кто такой, почему дерешься и без разрешения залез в чужой двор? Разве твоя мама не говорила тебе, что без приглашения нельзя лазить по чужим дворам?» Цыпленок удивился: « А кто такая мама?» Щенок понял, что у цыпленка нет мамы, и ему жаль стало малыша. Бедняжка даже не знает: кто такая мама? Он решил объяснить цыпленку, что у каждого живого существа должна быть мама. «У меня мама - собака, она воспитывает меня одна и учит что можно делать, а что нельзя. Сегодня она ушла с хозяйкой на дачу. И у тебя должна быть мама. У всех должны быть мамы!» Щенок предложил малышу пойти погулять, они отправились на пруд, где утки и гуси учили свое потомство плавать. – «Вот – сказал он цыпленку, - какие бывают мамы. У утят – утка, у гусят - гусыня. Давай искать твою маму!» Вдоль дороги они встретили курицу с цыплятами. «Вот твоя мама! – воскликнул щенок. Я нашел твою маму!" Но курица, увидев незнакомого цыпленка, раскричалась: «Это не мой цыпленок – кыш отсюда – ищи свою маму!» Цыпленок расстроился: «Я так мечтал увидеть свою маму, но она почему-то меня не ищет?» Щенок успокоил его: «Не расстраивайся! Мы обязательно найдем твою маму. Потому что без мамы не бывает детей. Твоя мама должна научить тебя, как правильно общаться с незнакомцами, кого надо бояться и с кем дружить. Не грусти, скоро мы найдем ее, она где-то рядом». Они не заметили, как забрели в лес. Долго плутали по лесу, пока не встретили с ежиху с ежиком, мама-ежиха удивилась, что у такого маленького цыпленка нет мамы, и предложила: «Пойдемте ко мне в норку, я накормлю вас, наверное, вы устали». А ежик предложил ему остаться у них и попросил маму усыновить цыпленка. Цыпленок сказал: «Спасибо, но я должен найти свою маму». От обиды он заплакал: «Как несправедливо, что у меня нет мамы, я даже не знаю какая она?» На опушке они встретили волчат, они весело играли, увидев друзей, спросили: «Почему вы одни в гуляете в лесу, неужели вас отпустила мама? «Нет – ответили друзья - Мы ищем маму цыпленка». «А что его мама в лесу живут?» – спросили волчата.
- Не знаю – вздохнул цыпленок, щенок вступился за друга - мы искали маму цыпленка и потерялись. Лисята, с которыми они познакомились - тоже имели маму, им жаль стало цыпленка, и они предложили ему остаться. Цыпленок поблагодарил их и признался щенку: «Я рад, что у меня появилось много добрых друзей». Обитатели леса предложили им сходить к медведю - он здесь главный и мудрый, раньше в цирке работал, может он знает, где находится мама цыпленка. Медведь задумался:
- А может твоя мама работает в цирке или живет в зоопарке? Медведица добавила:
- Я точно знаю, в цирке редко работают куры. Но слышала, что цыплят люди выращивают в инкубаторе. Скорее всего - ты инкубаторский – ничейный. И в этом виновны люди. Они придумали выращивать цыплят без мам. Тебе надо подать в суд на людей. Это - кощунство - вопреки природе выращивают цыплят-сирот, ты нуждаешься в материнской заботе и вынужден искать свою маму.
Медведь разозлился:
- Ты ничему хорошему у людей не научилась, неправильно рассуждаешь – не надо подавать в суд на человека. Разве плохо, что цыпленок появился на свет? Посмотрите, какой он красивый, хорошенький? Оставайся, живи у нас.
Друзья решили, пока не наступила ночь, вернуться домой, медведь помог друзьям выбраться из леса. Они вышли из леса и тут навстречу им, выскочила мама щенка. Она хотела отругать его, но узнав, что сын решил помочь другу найти маму, решила - надо его похвалить. Собака предложила:
- Пошли к нам во двор, ты цыпленок поживешь у нас, а после мы вместе будем искать твою маму. Утром хозяйка увидела в конуре у собаки цыпленка, обрадовалась, позвала курицу и сказала: «Видишь, цыпленок потерялся, ищет маму - возьми его на воспитание, пусть живет у нас. Двор большой еды всем хватит!» Когда цыпленок проснулся, к нему подошла курица и стала его обнимать: «Сынок я тебя так искала, наконец, ты нашелся!» Цыпленок обрадовался и закричал: «Я знал, что мама найдет меня!» Они решили пригласить всех друзей. Ежи, и волчата и лисы и даже медведь порадовались за него и пришли к нему в гости, чтобы поздравить его.


Балапан қалай анасын іздеді ?

Бір әйел базардан балапан сатып алады , ол оған біртүрлі қызық болып көрінді , ол оны шамның астына салып қояды , жақын арада оны балапан жарып шықты , қуанып кеткен әйел оған « Ұлым » деп ат қойды . Жалғыз басты әйелдің бағына қарай балапан тез өсіп кетті . Ең алғашқы сөзін « Ко » деді , бұл құстардың тілінде « ана» деген сөз болар . Ұлым күн ұзаққа аулада жүгіріп жүреді , әйел оны еркелететін , бірақ ауладан шығармайтын . Бір күні балапан шарбақтың түбінен құрт көріп қалады , ағаш шірік болғандықтан , шұңқырға құлап түсіп, көрші ауладағы иттің күшігі жатқан ұяға топ ете түседі . Балапан өмірінде бірінші рет иттің ұясын көрді , ол онда кім тұратынын көрмекші болады : мұнда кі тұрады? . Ол иттің тұмсығынан шұқып алады , Ит шошып оянып кетеді , бірақ қорыққанын білдірмей , айбаттанып : « Сен кімсің , неге төбелесесің , рұқсатсыз біреудің ауласына неге кіресің ? Саған анаң біреудің ауласына рұқсатсыз кіруге болмайтынын айтпады ма ?» Балапан таң қалды : « Ана деген кім ?» Күшік балапанның анасы жоқ екенін түсінді , ол балақайды аяп кетті . Байғұс ана деген кім екенін де білмейді екен . Ол балапанға әрбір тіршілік иесінің анасы болу керек екенін түсіндірмекші болды . « Менің анам -ит , ол мені нені істеуге болатынын , не болмайтынын айтып үнемі тәрбиелейді . Бүгін ол үйдің иесіне ілесіп дачаға кетті . Сенің де міндетті түрде анаң болу керек . Бәрінің анасы болу керек ! » Күшік балапанға қыдырып қайтуды ұсынды , олар көлшіктің жағасына келді , мұнда үйректер мен қаздар балапандарына жүзуді үйретіп жүр екен . « Міне – деді ол балапанға – аналар қандай болады . Үйректің балапандарының анасы – үйрек , қаздың балапандарының анасы – қаз Жүр , сенің анаңды іздейік ! » Жолдың боынан олар балапандарын ерткен тауықты кездестірді . « Міне сенің анаң! –деп қуанып кетті күшік . Мен сенің анаңды таптым ! » Бірақ бөтен балапанды көрген тауық айқай салды : « Бұл менің балам емес , жоғал бұл арадан , өз анаңа бар !» Балапан қатты қамығып қалды : « Мен анамды сондай көргім келіп еді , ал ол болса мені ідемейді де » Күшік балапанға басу айтты : « Қамықпа , досым , біз міндетті түрде сенің анаңды табамыз . Себебі , анасыз бала туылмайды . Сенің анаң саған бейтаныстармен қалай өзіңді ұстау керек екенін, кімнен қорқу керек , кіммен дос болу керек екенін үйретуі тиіс. Қамықпа , біз анаңды табамыз , ол жақын арада болу керек » . Олар осылай жүре – жүре орманға қалай кіріп кеткендерін байқамай қалады . Олар орманда адасып көп жүріп қалды , бір кезде олар кірпінің анасы мен еркегін кездестірді , ана кірпі таң қалды, қалайша осындай кішкентай балапанның анасы жоқ деп , оларға ұсыныс жасады: « Біздің інімізге жүріңдер , мен сендерді тамақтандырайын , сендер шаршаған боларсыңдар » . Кішкентай кірпі оған осында қалуын , анасына балапанды асырап алуын өтінді . Балапан : « Сіздерге көп рақмет , бірақ мен анамды тауып алуым керек деді ». Күйінгеннен ол жылап жіберді : « Қандай әділетсіздік , мен тіпті анамның қандай екенін білмеймін» . Орманның шетінде асыр салып ойнап жүрген қасқырдың бөлтіріктерін кездестірді , олар достарды байқап қалып сұрады : « Сендер неге орманда жалғыз жүрсіңдер , қалайша аналарың сендерді жалғыз жіберді ? » . « Жоқ ,- деп жауап дерді достар ,- Біз балапанның анасын іздеп жүрміз » . « Сонда қалай , балапанның анасы орманда тұра ма ?» -деп сұрады бөлтіріктер . – Білмеймін – деп күрсінді балапан , күшік балапанның арасына түсті , - біз балапанның анасын іздеп жүріп , адасып кеттік . Жаңадан танысқан түлкінің күшіктерінің де аналары бар еді , олар да балапанды аяп кетті де осында қалуын өтінді . Балапан оларға алғыс айтты да досы күшікке былай деді : « Мен осынша көп мейірімді дос тапқаныма сондай қуаныштымын ! ». Орман иелері оларға аюға барыңдар деді , себебі аю осы жердің басшысы , әрі ақылшысы еді , бұрындары ол циркте қызмет еткен , мүмкін сол балапанның анасының қайда екенін білетін болар ? Аю ойланып қалды : Мүмкін сенің анаң циркте жұмыс істейтін шығар , немесе хайуанаттар бағында тұратын шығар ? Сөзге ұрғашы аю араласты : -Тауықтар циркте сирек кездесетінін анық білемін . Ал бірақ адамдар балапандарды инкубаторда басып шығарады дегенді естігенім бар еді . Соған қарағанда сен содан шыққансың ғой , сенің иең жоқ . Бұған адамдар кінәлі . Балапандарды анасыз басып шығаруды ойлап тапқан солар . Саған адамдардың үстінен сотқа арыз беру керек . Бұл барып тұрған жауыздық , табиғатқа қарсы келіп , жетім балапандар шығарады ,саған анаңның аялы алақаны керек , ал сен болсаң анаңды іздеуге мәжбүрсің .
Аю ашуланып кетті :
-Сен адамдардан ешқандай жақсылықты үйренбепсің , дұрыс пайымдап тұрған жоқсың , адамдарды сотқа беріп керек емес . Балапанның өмірге келгені жаман ба ? Қараңдаршы , ол қандай әдемі және сондай сүйкімді ! Осында қал , бізбен бірге өмір сүресің . Достар қараңғы түсіп кетпей орманнан шығып кетуді ойластырды , аю оларға көмектесті . Олар орманнан шыға берісте алдарынан күшіктің анасы кездесті . Баласына ұрысайын деп еді , досының анасын іздесіп жүргенін естіп , оны мақтауды жөн көрді . Ит ұсыныс жасады : - Біздің аулаға жүр , бірге тұрамыз , кейін сенің анаңды бірге іздейтін боламыз . Таңертең үй иесі күшіктің үйшігінің қасынан балапанды көріп , қуанып кетті , тауықты шақырып алып : « Көрдің бе , балапан жоғалып кетіпті , анасын іздеп жүр , оны тәрбиеле , біздің үйде тұра берсін . Аула үлкен , тамақ барлығына жетеді !» . Балапан оянған кезде оның жанында тауық тұр еді , ол балапанды бауырына басты : « Ұлым , мен сені сонша уақыт іздедім , ақыры табылдың –ау !» . Балапан қуанғаннан айқайлап жіберді : « Мен анамның мені іздеп табатынын біліп едім !» . Олар барлық достарды қонаққа шақырмақшы болды . Кірпілер , қасқыдың бөлтіріктері , түлкілер , тіпті аю да ол үшін қатты қуанды , оны құттықтау үшін оған қонаққа келді .

Книга "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X трижды переиздавались, автор Джумагельдинова Дария.
Стихи переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5


[


Орман қорғаушылары

Көк күмбезден күн түсті , кеш те батты ,
Көк көрпесін бүркеніп орман жатты .
Кірді ініне , ұяға аң менен құс
Көрпелерін жамылып , есік жапты .

Бұлтсыз аспан , жарық ай баяу жылжып ,
Домалайды толған ай шарға ұқсап .
Төсегінде жатып – ап балақайлар
Түс көреді , кетті ұйқыға маужырап .

Тек ұйқысыз көк көжек , ұйықтамайды домалап ,
Қаңғұрт жепті , тісі оның ауырад .
Көше тұрмақ үй де жоқ бұл орманда
Тіс дәрігер , мамандар қайдан болмақ ?

Таң сәріден аю қалды ауырып ,
Тойға барып, жаңғақ пен балды көп жеп .
Дір – дір етіп , тоңа берді селкілдеп ,
Бақырды ол « ойбай , ауырып барамын » деп

Келе жатып жүгіріп бір түлкішек,
Ауыртып алды аяғын тайып кетіп ,
Зар жылады анасы көмек сұрап
Емдетпесе ақсақ боп қалады –ау деп .

Көзі көрмей қалды тырна тәтенің ,
Көз тамшысын енді қайдан әпердім ?
Ашу керек осы арадан дәріхана , емхана
Емдеу керек аң мен құсты тез арада .

Абайсызда құлайды құстар , аңдар биіктен ,
Сындырады аяқ , құйрық , қанатын .
Ұзақтың да ауырып қалды жүрегі
Сондықтан да керек орман емшісі .

Дәрігер қайда ? – деп балалар сұрайды
Дәріхана , емхана неге салмайды ?
Аяймыз біз тырна , көжек , аюды
Тыңдайық қане оқыңдар жаңа кітапты !

Тездетіп қана салайық мұнда емхана,
Жойылып кетер бұлай болса аңдар, құстар да
Өсу керек, оқу керек біздерге
Өзіміз сосын емдейміз оның бәрін де.

Я знаю, что моими стихами начинается "День скорби" и "День памяти" в двух московских школах, я нашла сценарий этих школ по программе "Плагиат", чему научат учителя детей, которые пренебрегают авторскими правами? Нас учили в школе, что каждое произведение имеет своего автора. Этими стихами открывают линейку и казахстанские школы. Всем Спасибо.


Ссылка: http://nsportal.ru/shkola/stsenarii-p...yka-skorbi
http://nsportal.ru/shkola/vneklassnay...errorizmom

Я, мать имею дочь и сыновей, я каждый день сидела у экрана,
Молилась и просила: «нелюдей» «Детей верните и отправьте мамам!»
Жесток и беспощаден ХХ1 век, его таким мы сделали все сами,
Ты стал чудовищем несчастный человек, подняв свой автомат на жителей Беслана.
Не спит Нью-Йорк, не спит Париж, не спится Западу, Востоку,
Всю ночь работает эфир, а людям завтра на работу.
Сентябрь ты не виноват, что стал кровавым и проклятым,
Виновен тот, кто в ранний час, пустил их в школу с автоматом.
Уснули дети вечным сном, в кроватках сложены игрушки,
А мамы позабыли сон, рыдают в детские подушки,
Как мириады ярких звезд, их души поднялись,
Вселенная ты тоже мать объятья распахни!

Пусть в небе звездочки горят всех маленьких детей,
Что стали жертвами глупцов, жестокости людей.


Төбелес

Бұл не шу ?
Болған мұнда төбелес .
Басшы кім , тудырған көп егес ?
-Арман ғой ана кеткен ,
Белгілі ол шыққан шектен !
Тапаншадан балаларға оқ атты ,
Төпештедім содан оны тым қатты .
-Тапанша сонда қару ма ?
-Жай , әншейін қару да
Атпайды ол оқпенен ,
Атысады суменен .
« Бетманмын » деп мақтанып ,
Кетемін ызаға булығып
Бетман бұзақы болмаған
Ешкімге жәбір қылмаған .
Қашады бәрі мынадан
Ранеткадан оқ жасап ап ,
Ту сыртыңнан атады
Аяймын барлық баланы ,
Ұлдарды және қыздарды .
Ойнаймын деп бәрін былғады ,
Әжейдің де көйлегін сулады .
Барлығы Арманнан қорқады
Себебі ол сотқар әрі бұзақы .
-Жалғыз Арман емес еді кінәлі ,
Сен де барсың , Болат , енді біл әлді .
Жұдырықпен шешесің бе егесті
Бастаған сен бағана төбелесті .
Барлық істе кінә тағып Арманға
Бұзақыға жалғыз өзі айналды
Солайша сен қорғамақсың өзіңді
Сорақы ғой , байқамайсың ісіңді !
Тілімді ал , балалар , доғарыңдар
Берекені қашырған сол сотқарлар
Жақындамай , одан аулақ болыңдар .







Кала тұрды жылап , суға малшынып .
Жылы үйге кірді Динара аптығып .
Қолшатырын , күрте , етігін тастады ол лақтырып .
Диванда жатып , ұйықтады , мысығын қасына алып .

Босағада тұр етіктер жұлқынып ,
« Қас емеспіз, Динарамен дос едік.
Зыр жүгіріп , лайсаңдардан өтеміз,
Досымызды әрқашан біз күтеміз .

Жауған жауын ертең де жауады білеміз ,
Лайсаң жерден өте алмайсыз етіксіз .
Жылы жерге қоймай ма бізді кептіріп ,
Салқын тисе , қаламыз ғой демігіп ?»

Қолшатырын сүйей салды, әкелді де есікке ,
« Тұр , жина » - деп айтқан емес бір пенде .
Күні бойы анасы оның жұмыста .
Ал жалқаулық қызға көптен жұғысқан .

Кереуетке атып ұрды күртені ,
Күртені ол ренжітті екен несіне ?
Суық желмен алысты ол күніге
Шифоньерге одан да оны ілмей ме?

Сөмкесі де босағада қамықты ,
Ұрсысуға Динарамен асықты .
Су – су болған кітап , дәптер , пеналды
Ашуланып , еденге ол лақтырды .

Түнде жатып , қыз бір сұмдық түс көрді
Киімдері көздің жасын көлдетті .
Қашып үйден бара жатты етіктер
Қолшатыры , көзілдірік , күрте де
Арттарынан олар да қалмай кетіпті .

Мыж –мыж болған күрте кетіп барады ,
Ренжігеннен барлық досқа арнады .
« Осылай да дос бола ма киіммен
Көшелерде қалай енді жүрем мен ?»

Динара қыз арттарынан жүгірді
«Кешіріңдер , ренжімеңдер !»- деп егілді.
Ал бірақ та барлық заттар өкпелі
«Салақтық » - жаза саған , бұған өзің кінәлі !

Заттарыңды күтіп ұста , құрметте .
Осылай деп арнадым жол сендерге, -
Олақ , салақ , шашып бәрін жүргендер,
Келеңсіздік тудырған үйде , түзде де .

Динараның қайтып келді заттары ,
Дау –дамай да осыменен тоқтады .
Жиды есін , қыз енді ұқыпты ,
Ақыл кірді, айтқан сөзді ұғыпты .


Балапандар , сендер де ақылды болыңдар ,
Мысалды оқы , сонда санаң ашылар !


Второе издание книги "Стихи и сказки" 2011 г.



Из книги "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X трижды переиздавалась.
Стихи переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5.
Эта сказка, как и многие другие мои сказки, издана в международном сборнике сказок в Украине, где участвуют 88 авторов из стран США, Англии., Африки и других стран.






Қарлы барыстың ертегісі


Күндердің күнінде қатігез дәулер күнді алдап апарып, үңгірге жасырып , аузын ауыр жартаспен бастырып тастайды . Жердің бетінде ұзақ уақыт қараңғылық орнады . Күндіз - түні аңдардың ұлығанынан денең түршігіп , балалар шошынды . Адамдар не болғанын білмей , дал болды . Дәулер күнді ұрлап , әлемді жарықтан айырады деген ой олардың басына кіріп те шықпаған еді . Ал дәулер болса сұмдық істеріне мәз болып , ел тонап , малдарын айдап әкете бастады .
Жер бетінде өмір сүру қиындап кетті . Адамдар жиналып , лаулатып от жақты , себебі олар тәуліктің қай кезі екенін де білмеді . Жанған оттың маңына аңдар , құстар жинала бастады . Бірігіп , келісімге келетін уақыт жеткен сияқты . Барлығын ойландырған сұрақ біреу , күн қайда , оған не болды ? Әлде құдайдың қарғысына ұшырады ма? Болмаса күннің жерді жарықтандыратын қуаты азайды ма ? Осы кезде бүркіттер ұшып келді . Олар үнемі күнге жақын жүретін , сондықтан күннің жоғалып кеткенін бірінші байқағандарын айтты .
- Оны неге сонша кеш айтып тұрсыңдар ?- деп барлығы оларға дүрсе қоя берсін . Бүркіттер болса , күнді өздері – ақ құтқармақшы болғандарын , бірақ әлдерінің келмегендерін айтып ақтала бастады . Осылай жүргенде көп уақыттары кеткенін , бұл істің адамсыз бітпейтінін түсіндіріп бақты .
- Адамдар барлығынан да ақылды ! Бір құтқарса күнді солар құтқарады - деп ұйғарған екен олар .
Барлығы жолдың ұзақ та ауыр болатынын іштей сезетін . Мерген , мықты , батылдарды , батырларды іріктеу үшін жарыс ұйымдастырды . Ақылдаса келе он төрт жастағы жігіттерді аттандыруға бел буды . Ата – аналары ұлдарының оралмай қалулары мүмкін екенін түсініп , балаларымен мәңгілікке қоштасты . Бүркіттер оларға көктен жол сілтеп отырды .Үнемі түнделетіп ұшатын болғандықтан , ешкім тиіспесін деген мораторий жарияланған болатын . Адамдар , аңдар , құстар батырларды шығарып салуға жолға шықты .
Алыстағы тауға жеткенше жасөспірім жастар сақалы кеудесіне түскен қарияларға айналды . Ұзын сақалдарын бір - біріне матап байлап , белгісіздікке қарсы жүре берді . Біреулері құласа қалғандары оған қол ұшын берді , осылайша алдыға жылжып отырды .
Олар ақыры күнге де келіп жетті , бұл кезде күннің қуаты да азайып бара жатқан болатын . Үңгірдің ішін қараңғылық басты . Дәулер болса қатты ұйқыда жатыр екен . Бізді келіп біреулер мазалайды деген ой олардың үш ұйықтаса түстеріне кірмеген сияқты . Құтқарушылар үңгірдің аузындағы жартасты сақалдарына орап , құзға қарай құлатып жіберді .
- Күн , сен енді бостандықтасың , шық ! - деді олар .
Күн ақырындап көкке көтеріле бастады . Адамдар , аңдар , құстар оны қарсы алуға шықты . Барлығы келіп оны тағатсыздана тосып тұрғанын көріп , күн қатты қуанып кетті . Олардың сүйіспеншілігі күнге қуат берді . Жарқырап , әлемді нұрға бөлеп жіберді . Жер ана құлпырып шыға келді . Адамдар жаздың әдемі келбетін қайта көрді . Дәулердің беттеріне күннің шуағы түсіп кетіп , оянып кетті . Олар айқай салды : - Мұнда кім бар ? Шығыңдар! Күннің өткір сәулесі көздеріне түсіп , олар соқыр болып қалды . Енді дәулер жансыз жартастарға айналды .
Күн басын енді батырларға бұрды да : - Мен сендерді әлемдегі ең сұлу аңға - қарлы барысқа айналдырамын , сендер күнмен таласқан биік таудың басында өмір сүретін боласыңдар , өздеріңнің сұлулықтарыңмен , әдеміліктеріңмен адамдарды үнемі қуанышқа бөлейтін боласыңдар . Ақындар сендерге өлең , жырларын арнайды , адамдар болса сендерді әндеріне қосатын болады . Ал мен болсам сендердің қасымда екендеріңе , мені қорғайтындарыңа бақытты боламын !



Ғажайып күн, ерекше, арнайы күн,
Үмітпенен жұрт күткен керемет күн.
Қыдыр ата аралап әрбір үйді,
Қонақ боп отбасына кіретін түн.


Әр баланы бақылап, қарайды кеп,
Арманын әр баланың орындайын деп.
Таң атқанша атаны күту керек
Қараңғыдан да мен бірақ қорықпаймын деп.

Қыдыр ата келеді, тілегіңді біледі,
Қадыр тұтып сұраған тілегіне жетеді.
Оқып құран отырған дұрыс болар,
Әрбір пенде үйдегі көзі жетік.


КЫДЫР ТУНЫ


Этот день волшебный, дивный
Наш народ с надеждой ждет
В эту ночь Кыдыр-ата
В гости к каждому придет.

Он заглянет в окна к детям,
Чтоб исполнились мечты
Надо ждать им до рассвета,
Не бояться темноты

Дед Кыдыр заглянет к вам.
Он исполнит все желанья
Только, чтоб Коран читали
В каждом доме все чтецы.



Книга "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X трижды переиздавалась.
Стихи переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5

Эта сказка, как и многие другие мои сказки, издана в международном сборнике сказок в Украине, где участвуют 88 авторов из всех стран мира.

Дария Джумагельдинова: http://www.proza.ru/avtor/dariya777
г. Астана, Казахстан.

Әжемнің қуыршағы
Анасы Айшаға ескі қуыршақты сыйға берді де :
-Бұл қуыршақтың есімі Сәуле . Әжеңе кішкентай кезінде сыйға беріпті , мұнымен мен де ойнағанмын . Сондықтан оны күте біл және көзіңнің қарашығындай сақта ! Қуыршақпен әжесі де анасы да ойнағандарына кішкентай қыз таң қалды . Әңгімені әжесінен сұрап еді , әжесі сәл ғана жымиып :
-Сен адамдар ұсқынсыз , кәрі күйінде туылады деп ойлайтын шығарсың ? Мен де біреудің ерке қызы болатынмын . Ата - анам мені жақсы көретін , түрлі ойыншықтар сатып әперетін . Әрине , ол кезде қазіргідей қымбат ойыншықтар аз еді . Ал мына қуыршақ менің сүйікті ойыншығым болатын .
Құрбылары Айшаның қолынан сұрықсыз , ескі қуыршақты көріп , күле бастады .
-Мына құбыжықты қайдан алғансың , ешкімге көрсетпей көзін жоғалт - деді көрші қыз Әсел . Көрші тұратын Венера да Айшада түрі қорқынышты , мыстан кемпірге ұқсайтын қуыршақ бар деп елдің бәріне жар салып жүр . Ал егіз Райхан мен Роза қуыршақтың басын жұлып алмақшы болды . Айша осының бәрін үйдегілерге айтуға ұялды , достарының не себепті қуыршақты ұнатпай қалғандарын түсінбей қалды . Дос қыздарының ойыншықтары қымбат және әдемі еді . Олар өздерінің қымбат тұратын Барбиларымен мақтанатын , олардың өз үйлері , қымбат киімдері , көліктері тіпті сарайлары бар еді . Сәулені олармен салыстыруға тіпті де келмейтін . Бірақ бұл әжесінің қуыршағы ғой ! Айша әжесін өте жақсы көретін.
Бір күні қонаққа тәтесі келді , ол Айшаға әдемі Барби ханшайымды сыйлады . Айша сондай қуанып кетті , ол күні бойы жаңа қуыршақты қолынан тастамады . Кешке ол біреудің сыбырлаған дауысын естігендей болды , сөйтсе Барби сөйлей алады екен , Айша оған таң – тамаша қалды .
-Біз , Барби қуыршақтары , бәріміз сөйлей аламыз , әсіресе бір нәрсе өте қажет болған кезде - деді және ескерту жасады – мұны ешкім білмеуі керек !
Барби өзінің жігіті Кенды сатып алуларын талап етті . Қыз оны ата – анасынан өтініш етіп еді , олар сатып әперді .
Барби сондай шолжаң болып шықты . Ол Айшаға басқа қуыршақтармен ойнама , маған ғана көңіл бөл деп талап қойды .
Туыстары келісіп алғандай Айшаға Барби қуыршағының барлық түрін сыйлады . Айша өте бақытты еді , ол күні бойы жаңа қуыршақтарымен ойнайтын болды . Ал ескі қуыршақ елеусіз , ескерусіз бір бұрышта қала берді . Достары Айшаны мазақтауларын қоймады . Ол мазақтарына шыдамай бірде тіпті төбелесіп те қалды . Осы жағдайдан соң Айша ескі қуыршақты ойнауға жарамсыз ойыншықтардың арасына апарып тастады . Жаңа қуыршақтар сонда да байғұс қызға маза бермеді :
-Ескі қуыршақтың көзін құрт ! Біз онымен бір бөлмеде тұрғымыз келмейді - деді олар .
Бірде әжесі қонаққа келді . Жаңа қуыршақтарды көріп , анасынан :
- Немереме денесі ашық - шашық , боянған қуыршақ не керек? Ал мынасы кім ? – деп Кенды нұсқады .
- Бұл ханшайымның жігіті – деп ақталды анам .
Әжем ашуға булығып :
- Сендердің бұларың не ? Қыздарың жасына жетпей есейсін дегендерің бе ? Қыз бала өз жасына лайық ойыншықпен ойнауы керек ! Маған өз қуыршағымды көрсетші – деді немересіне қарап , мен оны сондай сағындым!
Айша қорқып кетті . Әжесі қуыршағын сынған , жарамсыз ойыншықтардың арасынан көрсе , ренжитін болды . Олар ас үйде шай ішіп отырғанда , тездетіп ескі қуыршақты алып шықты .
Қуыршақ сондай ұсқынсыз еді , шашының жартысы жұлынып қалған , бір көзі қисық . Қыз тездетіп қуыршағын сәндейін деп еді , қуыршақ жөнделмей – ақ қойғаны . Шашының жартысы желімнен ажырап қалған , көйлегі ескі .
- Сені бәрі неге жек көретінін енді түсіндім - деп шәп ете түсті қыз – себебі сен сүйкімсізсің , сенімен бір үйде тұру расында да мүмкін емес ! Менің бөлмем сондай әдемі , ал сен соның бәрін бүлдіріп тұрасың , ұсқынсыз неме ! Сенен қашан құтылар екенмін - Ол қуыршақты еденге атып ұрды . Қуыршақтың көзі жұмыла берді . –
- Сен мені ұятқа қалдырдың , сен үшін достарым маған күледі , мазақ қылады – деп қыз айқай салды .
Кенет қуыршақ сөйлеп берсін :
- Нағыз достар ұсқынсыз қуыршақ үшін сенімен ұрыспайды . Айша , мені әжеңе қайтар ! Мені жақсы көрмейтініңді білемін .
Қыз шошып кетті . Қуыршақ барып әжесіне барлығын айтып қойса , әжесі өкпелеп кетіп қалады . Ол не істерін білмеді , ұялып қалды . Несіне әжемнің қуыршағын өкпелетіп жүрмін ? Қуыршақты әкеліп басқа қуыршақтардың арасына отырғызып қойды .
Сәуле сондай мейірімді еді . Ол қызды кешірді .
Шайдан соң әжесі шыдамсызданып :
- Менің Сәулем қайда ? Мен оны сондай сағынып кеттім ! Сен оны лақтырып тастаған жоқсың ба ?
- Жоқ ,- деп лып ете түсті немересі . –Мен оны жақсы көремін , себебі ол сен де , анам да ойнаған қуыршақ қой !
- Онда оны маған алып кел - деді әжесі .
Айша қуыршақты әкеліп әжесіне көрсетті . Қарт әже налыған дауыспен :
- Мен осылай болатынын біліп едім , сен мені алдаған екенсің ғой ! Киіміне қарашы ? Жүні шала түскен мысық сияқты . Сен бізді жақсы көрмейтін болып шықты ғой , қуыршаққа көңіл бөлмейсің , күтпейді екенсің .
- Маған ешқашан ұрыспаушы едің , осы бір ұсқынсыз үшін ұрыс шығардың ғой - деп қыз күңкілдеді .
Бұл сөздер кәрі адамның көңіліне дік ете қалды , өкпелеп шұғыл жинала бастады , немересімен қоштасуды да ұмытып кетті .
-Немересінен жаман қуыршақ әулие болған ғой – деп ренжіді қыз , - қуыршақтың сүйкімсіз , ескі екенін көрмей ме сонда ? Осы сұқытсыз үшін мен достарымнан айрылдым емес пе ?
Әжесі кетіп қалған соң қуыршақты бір бұрышқа атып ұрды да :
-Сенен тезірек құтылғым келетінін сен білсең ғой ! Әкем жұмыстан келген соң сені қоқысқа лақтырып тастауға рұқсат беруін өтінермін, бәлем !
Анасы да ренжулі еді :
-Айша сен әжеңді қатты өкпелеттің – деді .
-Жоқ , керісінше ол мені өкпелетті , - ол әлдебір сиықсыз қуыршақ үшін маған өкпеледі , мені емес , ол ескі , сасық қуыршақты жақсы көреді – деп қырсықты қыз .
Анасы енді шыдамай кетті :
- Мен саған біздің сүйікті қуыршағымызды бердім . Ал сен оны ескі , сасық дейсің . Мен де бір күні қартаямын , сонда мені де осылай атайсың ба ? Қызым , мен сені мейірімді , өте қайырымды етіп өсірдім . Сен болсаң қайырымсыз қылық көрсетіп тұрсың ! Сен бізді тіпті де жақсы көрмейді екенсің ! Біздің ойыншығымызды күтіп ұстамадың . Мен кішкентай болғанда бұл қуыршақ менің сырласым болатын . Мен онымен сырлас едім , ешкімге айта алмайтын сырыммен бөлісетінмін .
Айша болса дос қыздары осы қуыршақ үшін оны мазақ ететінін айтты .
-Сенің құрбыларың сондай қатігез бе еді ? Ол өте жаман қылық . Қуыршағыңа қорған бола алмайтының жаныма қатты батады . Оны қорлауларына неге жол бересің ? Айша анасына өкпелеген жоқ . Қуыршаққа деген көзқарасын өзгертпекші болды . Әжесі мен анасы ойнаған ойыншықты жек көргені дұрыс емес деп шешті . Әжесі дұрыс айтады , жаңа , бай қуыршақтарға өз байлығын айтып мақтануларына неге жол берді екен ? !
Айша ұйқыға кеткен кезде жаңа қуыршақтар Сәулеге қоқан - лоқы көрсете бастады :
- Егер қыз сені лақтырып тастамаса , біз сенің быт - шытыңды шығарамыз !
Түннің бір уағында атасы телефон шалып , әжесі ауырып қалып , оны жедел жәрдем алып кеткенін айтты . Анасы жылап тұрып , не болып қалғанын сұрады .
Атасы ашуланып :
-Сен оны жақсы білуің керек ! Сендердікінен оралғанда ол ауырып келген !
Айша анасының жылаған дауысын естіп , оянып кетіп еді , атасымен әңгімесін де естіді , әжесін аяп кетті , ұялғаннан кіретін тесік таппады . Әжесінің өзі үшін ауырып қалғанын білді .
Қуыршақтар Сәуленің өздерімен қатар отырғанын жақтырмады , өзара сыбырласа бастады :
- Кәрі қақпас тезірек өлсе екен ! Сол кезде Айша мына мыстанды лақтырып тастар еді – деді боянып алған Барби . Кен де әжені мазақтай бастады :
- Балаға ашық - шашық киінген қуыршақ не керек екен ? Бүлдіршіндерге осындай ойыншықтар шығаруға бола ма екен ? Кеннің ұл балаға ұқсайтын қылығы жоқ еді . Іштерінде бір қуыршақ тұрып :
- Кәрі кемпір өлсін деп тілек тілейік – деп ұсыныс жасады .
Осы кезде ескі қуыршақтың жалынған дауысы естілді :
- Сендерден өтінемін! Әжеге өлім тілемеңдерші ! Ол өте мейірімді , жақсы адам . Одан да менің киімдерімді жыртып , шашымды жұлып тастаңдар , мен одан да қорқынышты боламын ,сонда мені қоқысқа лақтырып тастайды . Неге сонша қатігез едіңдер ? Айша сендерді жақсы көреді , сендерді қолынан тастамай ойнайды , сендер болсаңдар оның әжесіне өлім тілейсіңдер!
Қыздың кімнің кім екеніне көзі енді жетті .
Атасы тағы қоңырау шалып , әжеге ота жасалатынын айтты . Анасы такси шақыртып , тез арада емханаға кетті . Айша кереуеттен секіріп түсіп , ескі қуышақты кеудесіне басып , бетінен сүйді .
- Кешірші мені , Сәулешім ! Мен сені түсінбей келіппін . Сен қорқынышты емессің . Мен сені әжемді қалай жақсы көрсем , сені де соншалықты жақсы көремін ! Өтінемін , әжем жазылып кететіндей дұға келтірші !
Таңертең анасы қоңырау шалды :
- Менің өмірімде мынандай сұмдық түн ешқашан болған емес . Әлдебіреулер әжеңді өлтіргілері келді , ол сондай қиналды . «Сәуле , маған көмектесші !» - деп шыңғырды . Сендер сенбейтін шығарсыңдар ! Дұға қылған дауысты естідік . Әже айқай салды : - Бұл дұға қылып жатқан менің Сәулем . Ол менің өлгенімді қаламайды ! Көрдің бе , Айша , әжең саған өкпелеп қалған , ол Сәуледен кешірім сұрады . Сәуленің дұғасы қабыл болды . Біз әкең екеуміз сені дұрыс тәрбиелемеппіз , сен болсаң қайырымсыз , қатігез болып өсіп келесің .
Кішкентай қыз жылап жіберді :
- Анашым , сенің айтқаның дұрыс . Әжем мен үшін сырқаттанып қалды . Сәулені жанымдай жақсы көретін боламын , тек әжем қамықпасыншы , ауырмасыншы ! Айша әкесінен қуыршақты мамандарға апарып көрсетуін өтінді . Олар оның шашын дұрыстап жапсырды , ал тігіншілер оған қызыл күлгін , әдемі көйлек тігіп берді . Сәуле қыздың ең сүйкімді де сүйікті қуыршағына айналды . Барби қуыршақтар Айшаға өкпелеп қалды , онымен сөйлеспей қойды . Бірақ оларға Айша өкпелеген жоқ , сөйлеспей – ақ қойсын , есесіне әжем аман – есен .

Дария Джумагельдинова: http://www.proza.ru/avtor/dariya777
г. Астана, Казахстан.

Бабушкина кукла


Книга "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X трижды переиздавалась.
Стихи переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5




Кішкентай киіктің тағдыры

Кең байтақ Сары Арқаның даласында ,
Ойнаған киігі мен құланы да ,
Анталаған жауы көп бейшараның,
Үйіне алаңсыз ол оралмаған .

Жаратқан неге сонша қатал болған ,
Үрку , қашу , тығылу мезі қылған .
Алаңсыз өмір сүрер жер бар ма екен ,
Ешкімге жазығым жоқ , ойым бөтен ?


Мен киіктің кішкентай лағымын . Жақында әлдебіреулер анамды атып , мерт қылды . Жапанда жалғыз қалдым , енді қалай өмір сүретінімді де білмеймін .
Мен мамыр айында дүниеге келдім . Бұл айда жауын толассыз жауып тұратын көрінеді , кейде қар аралас жаңбыр жауады екен .Адамдар бұл мезгілді « құралай » деп атайды . Жаңбырдың жаууынан егіннің бітік шығуы байланысты . Киіктің осы айда туылған лағын да адамдар « құралай » деп атайды .
- Неге осындай мезгілде дүниеге келдік екен ? - деп сұрадым бірде анамнан .
- Себебі , табиғат ана осылайша туылған лақтарды аман – есен сақтап қала алады . Шаңды бұрқасын соққандықтан біздің жауларымыз жаңа туылған киік лақтарының жас иісін сезбей қалады . Лақтарды ана киіктер жалғыз өздері жеткізеді . Біз балаларымызды қасқырлардан , қорқаулардан , жыртқыш құстардан қорғаймыз , оларды жасырамыз , себебі олар да өз жемтіктерін тынымсыз аңдиды ғой . Біздерге әр минутта , әр секундта қатер төніп тұрады . Анам мен туылған кезде күн өте суық болып , жаңбыр толассыз жауып тұрғанын , арты қарға айналып , өзі содан қатты ауырып қалғанын айтып берді . Тамақсыз , панасыз қиналып , әлсіреген анамды табиғатты қорғаушы адам тауып алып , ұзақ уақыт сауыққанша бағып - қағыпты .
Мен адамға сол үшін рақмет айтамын ! Адамдардың киіктерге дос екеніне сенімді едім . Біз өз үйірімізге келіп қосылғанда табиғат құлпырып тұр еді . Шүйгін шөп сондай дәмд і ! Көктемде қызғалдақтар бүкіл даланы жауып кетеді . Оның жұпар иісі самал желмен айналаға тарайды . Үйіріміздің басшысы бұл иісті ұнатпайды , үйірді басқа жаққа алып кетеді . Егер гүлдің арасында ұзақ уақыт болсаң басың айналып , ауырып қаласың . Үйір тамақ іздеп бір жерден екінші жерге көшіп жүреді . Тіпті тамақ көп болса да жауларымыздан қорғанып , қашып жүруге мәжбүрміз , өйткені олар кез келген сәтте тап берулері мүмкін . Біз байғұстар үнемі қозғалыстамыз , ондаған , тіпті жүздеген шақырым жерді жүгіріп өтеміз , еш жерде бізге тыныштық жоқ ! Жазда бидайдың дәнін жеп , рақаттану үшін егіннің ортасынжа жасырынып жүріп жайыламыз . Егін піскен кезде машиналар мен комбайндар келіп егінді жиып әкетеді . Біз семіріп , қоңданамыз . Осы кезде бізге аңшылық басталады . Сонда бізді қырып - жоятындар кім ? Адамдар ! Олар бізді машиналармен , мотоциклмен қуып жүріп аулайды . Оларға тіпті тоқтау жоқ ! Көктен тікұшақпен де аулайды . Осы кезде адамдар жыртқыштардан да қауіпті болып кетеді , бүкіл үйірді қырып салады . Адамдардың хайуандықтарында шек жоқ !
Мен бірде анамнан сұрадым :
- Киіктер үшін адамдар кім ? Дос па , қас па ? Анам маған адал адамдардың ортасында қорқау қасқыр сияқты қаскүнемдер де болатынын айтты . Табиғат қорғаушылары бізді қаскүнемдердің қырып - жоюларына жол бермейді екен . Бірақ олар кейде қымбат машиналарға жете алмайтындарын , кей кездері өздері де әділетсіз күрестің құрбаны болатындарын айтты .
Киік , құландардың емін –еркін әңгіме дүкен құратын уақыттары кем де кем . Үнемі үрейлепіп , қорқып , қашып жүреді . Мен демалып , үлкен құландардың өсиеттерін тыңдайтын асуларды жақсы көремін . Қарт құландар қатігез адамдардан қалай құтылуға болатынын түсіндіріп бағатын . Миллиондаған жылдар бұрын құландар жайылып жүргенде толқыған теңіздей болады екен . Ертедегі адамдарда қазіргілердегідей қырып - жоятын қару болмаған ғой . Олар күн көру үшін бірлі жарым киікті өлтіреді . Табиғат өте жомарт , ол жер қайысқан жануарларды тамақтандыруға құдіреті жеткен .
Ол кезде мемлекеттер де , оларды бөліп жатқан шекаралар да болмаған , киелі киік өздерін дархан даланың иесіміз деп есептеген . Суық түсісімен киіктер жылы жақтарға ауған . Қартайған үйір басшысы құландар мен киіктердің емін - еркін жайылған жайылымдарын көрсетті . Адамдар бұл жерді « Құлан өтпес » деп атайды , құландар өте көп болған . Қазір жартастанып , құзданып кеткен . Айтуларынша , осы жер мұхиттың орны . Ғасырлар өте келе адамдар барлық жерді игеріп , қоныстанған . Шекаралар орнатып , темір жолдар салды . Жыл санап құлан , киіктердің жайылымы тарылып , өздері түбегейлі жойылуға шақ қалды .
Жақында тағы да қанды қырғын болды . Адамдар үйірді тікұшақпен қырып салды . Мен шошығаннан машиналардың арасына жасырынып қалдым . Ешбірі менің жүрегімнің үрейден қалай атқылап тұрғанын сезген де , естіген де жоқ . Ал маған айнала тегіс жаңғырығып тұрғандай сезілді . Екі аяқты хайуандар өлі киіктердің денелерін қорқынышты көліктерге лақтырып тиеп жатты. Бір кезде мені де байқап қалды . Өлтіріп , басқа денелермен тиемекші болды . Олардың арасында егде тартқан , қарт адам бар еді , сол адам айқай салды :
-Атқанды доғарыңдар ! - бірақ оны ешкім елемеді . Сол кезде ол мені өз денесімен қорғады .
- Сендерде де бала бар емес пе ? Оның көзіне қараңдаршы , шошынған баланың көздеріндей үрейленіп тұр ғой ! Кіп – кішкентай мүйізіне қараңдаршы ! Егер осының бәрін балаларың біліп қойса , олар сендерді ешқашан кешірмейді ! Байғұсты босатып жіберіңдер . Мүмкін тағдыр мейірімдік танытар , кішкентай лақ аман – есен өз үйіріне де қосылар . Егер опат болса , оған менің еш қатысым жоқ екенін білермін . Демек оның тағдыры сондай болғаны да ! Қашып құтыл , балақай ! Сенің аман қалатыныңа күмәнім бар . Айналаң толған жауыздық . Толған қанішерлер . Жолың болсын ! Мен зыта жөнелдім . Осы жолы жолым болды .


История маленького сайгака


Среди степей Сары Арки сайгаков мчатся табуны
За ними вечно ходит страх, он их преследует в степях.
Сайгаки древнею тропой спешат опять к себе домой
Их ждет любимая земля где их впервые приняла.

За что Аллах их невзлюбил, такую участь подарил?
Всю жизнь бежать и убегать покоя, счастья не видать
Весь мир пронесся на глазах, везде опасности и страх
Нет ощущения красоты разбиты вдребезги мечты.


Я маленький сайгачонок, недавно убили мою маму. Теперь я не знаю, как жить? Я родился в мае, когда меняется погода, льют весенние затяжные дожди, или случается выпадает снег. В народе это время называют: куралай. От обилия выпавших осадков зависит урожай. Детенышам сайги родившимся в это время люди дали имя «куралай».
Почему в ненастные дни начинаются роды у сайги? Потому что природа таким образом защищает новорожденных, в такую погоду наши враги не чувствуют запаха новорожденного. Несчастные самки в одиночестве выхаживают своих детенышей. Они прячут их от волков и шакалов и хищных птиц которые высматривают свою добычу. Большие опасности подстерегают сайгаков каждый час, каждую минуту, каждую секунду.
Мама–сайга рассказывала, когда я родился было очень холодно, шел снег и она обессилела без еды и тепла, егерь нашел обессиленную сайгу и долго выхаживал пока не выздоровела. Я благодарен человеку за то, что он спас нас. И был уверен: человек сайге – друг!
Когда мы вернулись к своим родственникам степь покрылась чудесной зеленой травой она была вкусной и сочной. Весной цветут алые маки и чудесные ароматы распространяются по степи. Вожаки не любят эти запахи и уводят стадо подальше от них. Если долго находиться среди цветов, то кружится голова и появляются галлюцинации.
Наше стадо постоянно в поисках еды, если даже она в изобилии мы должны убегать от волков, и шакалов которые незаметно подкрадываются и нападают на нас. Мы в вечном движении и пробегаем десятки, сотни километров и нигде нет покоя. Летом мы хотим полакомиться пшеницей прячемся среди высоких колосков, но появляются трактора и комбайны и начинают косить пшеницу. Когда мы накапливаем жир начинается охота на нас. И кто убивает нас? Люди! Они преследуют нас на машинах и мотоциклах и не могут остановиться, просто звереют и стреляют пока не уничтожат все стадо, жестокость человека не знает границ. Они охотятся за нами и с вертолета.
Я спрашиваю маму: «Кто для сайги человек? Друг или враг?» Мама уверяет, что среди людей тоже есть хищники. Егерь занимается нашей безопасностью он ловит браконьеров не дает им отстреливать нас. Только бедный егерь не может угнаться за дорогими джипами на которых устраивается охота. В этой неравной борьбе иногда и егерь становится мишенью.
У сайгаков остается мало времения для общения. Я люблю привалы где мы отдыхаем и слушаем рассказы старого вожака. Старики учат нас как выжить в неравной борьбе с человеком. Миллионы лет назад огромные стада сайги паслись в степи и казались живым океаном. Древние люди не имели оружия они использовали луки и стрелы и отстреливали по несколько тушек, чтобы прокормиться. Природа была щедрой степь могла накормить огромные стада сочной травой.
В те времена не было ни государств, ни границ, животные мигрировали по всей земле и считали себя хозяевами земли. Когда наступают холода, сайгаки бегут в жаркие страны. Старый вожак показывал нам земли где паслись куланы и сайгаки вместе, осталось только название его "Кулан Отпес" – место где проходили куланы. Оно стало ребристым от оврагов говорят, раньше там был океан. Прошли века человек обжил землю, перегородил границы и построил железные дороги. Почти уничтожены куланы все меньше остается земли для пастбища сайгаков.
Недавно люди стреляли из вертолета погубили почти все стадо. Я испугался и не знал куда спрятаться и спрятался среди машин. Никто не видел и не слышал как стучит мое сердечко. Мне казалось оно сотрясает все вокруг. Двуногие звери поднимали убитых сайгаков и бросали в страшную машину. Потом они увидели меня, они и мне хотели перерезать горло и бросить с остальными. Среди них оказался пожилой мужчина он кричал: хватит стрелять! Никто не слышал его слов, люди были озверевшие, тогда он встал на мою защиту и сказал им: «У вас есть дети! Посмотрите, какие у него испуганные глаза, как у ребенка, какие маленькие несформировавшиеся рожки? Если об этом узнают ваши дети, они не простят вас! Отпустите его может судьба улыбнется и он найдет свое стадо. Если он погибнет я буду знать, что я не причастен к его гибели. Значит у него такая несчастная судьба. Беги малыш, может ты выживешь! Я не даю тебе гарантии, что ты останешься жив вокруг так много хищников!

Книга "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X трижды переиздавалась.
Стихи переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5



Менің әжем

Артық жан жоқ әжемнен бар әлемде !
Үйі үлкен , тұрмайды ол пәтерде .
Бақшасы бар ғажайып баптаған ,
Самал желмен жұпар иісі аңқыған !

Күзде жеміс піседі , түгел балбырап ,
Таныс , туыс одан келіп дәм татад ,
Құрметті қонағына үйі толы
Дейді әжем қонақсыз ішім пысад .

«Анашым» деп әкем оны атайды
Қадір тұтып бәрі оны сыйлайды,
Жүрегі үлкен , мейірімге толы ғой
Сондықтан да жұрт алтынға балайды .

Түсінбеймін , бірақ қалай болғанын ,
Жүрек қалай алтын болып қалғанын.
Дәрігерлер әлде сырын білді ме ,
Сездіме ме екен басқаша оның соққанын ?

Жүрегі алтын менің асыл әжемнің ,
Жақсы көред көршілердің бөбегін !
Қадірі артық халқына , құрметті жан ,
Бәлкім осылай болатын да шығар!




НАША АЖЕКА

Наша ажека – лучшая в мире!
Живет она в доме, а не в квартире.
Цветет под окном у нее чудный сад
И ветер разносит его аромат.

Осенью фрукты в саду созревают.
Ажека знакомых, друзей угощает.
Дом ее полон любимых гостей.
«Скучно», - она говорит, без людей.

Нашу ажеку все уважают!
Папа мамой ее называет.
Сердце у нашей ажеки большое,
Все говорят, что оно золотое.

Только никак не могу я понять,
Как золотым могло оно стать?
Может, об этом узнали врачи?
Может, оно по-другому стучит?

Доброе сердце у наше ажеки!
Любят ее и соседские дети.
Все говорят, что оно золотое,
Может, и, правда, бывает такое?


Книга "Стихи и Сказки для детей" - ISBN 9965-9476-6-X трижды переиздавалась.
Стихи переведены на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5





Серик тіс тазалаудың маңыздылығын қалай түсінді ?


Серік тіс тазалауды ұ натпай тын еді, күнде тіс щеткасына бұрқылдайтын:
- Осы күнде тіс тазалауды кім ойлап тапты екен? Бір күн тісімді тазаламасам ештеңе болып қалмайтын шығар. Ол щеткасын
жерге түсіріп алды да қуанып кетті: «Алақай , барып әжеме щетканы түсіріп алғанымды айтайын , әжем тісіңді тазаламай –ақ қой » дер. Әжесі оған басу айтты: « Өзім де сенің ескірген щеткаңды ауыстырайын деп жүр едім, мә , жаңа щетканы ал, тісіңді күнде тазалап жүр ,ендігәрі абай бол, әйтпесе щеткаң саған өкпелеп қалады да тісіңді тазаламай қояды » Серік күңкілдеп : - Тазартпаса қойсын. Маған салса мүлде тазаламай қоямын! .
Әжесі оны ұялтып : - Ақымағым –ау,солай деуге бола ма екен? Сен ауыз қуысыңда не болып жатқанын білсең ғой! Щетканың саған соның бәрін айтып бере алмайтыны өкінішті- ақ.
Серік айнаның алдына келіп аузын қисаңдатып : - Тісті бала кезден тазалау керек – деді жарнама берушілерді мазақ қылып. – Ал мен тазалағым келмесе ше? - ол айнаға қарап тілін шығарды. Шамның жарығы оның тісіне түсіп кетті , масқара , ол не көріп тұр!? Тілі , қызыл иегі , тісі- бәрінде қаптаған микробтар . Бала өз көзіне өзі сенбеді. Тездетіп тісін тазаламақшы еді , бірақ щетка ыршып түсті . - Жақындама маған , менен кешірім сұрамайынша мен сенің тісіңді тазаламаймын ! Сенің әжең де бала кезінде тіс тазалауды ұнатпайтын , сенің жаңа көргендеріңді көргенше !
Микробтар тіс щеткасын көріп тығылып қалды, біраздан соң бәрі жабылып кетіп тісті ырғап түсіре бастады. Серік қорқып кетіп , жалына бастады:
- Қымбатты менің щеткам , мені кешірші. Мен микробтардан тез арада құтылғым келеді ! Өтінемін , маған көмектесші!
- Жақсы –деп келісті щетка , - тісті таңертең және кешке тазалау керек екеніне көзің енді жетті ғой!
Ол щеткаға тісін күнде тазалап тұрамын деп уәде берді. Дегенмен микробтардан тез арада құтылу оңай болмай шықты. Олар өзара кеңесе бастады , енді баланы мақтай жөнелді :
- Серік нағыз азамат! Щетканы әдейі түсіріп алды емес пе, себебі оған тіс тазалау ұнамайды. Ол біздің досымыз және асыраушымыз !
Қараса , тістің қарайып тұрған жерінен қап-қара , нүктеге ұқсайтын микробтар шыға бастады. Басқаларға естіртіп , тісті тесіп алып , өздеріне үйшік жасап алатындарын қуана айқай салып айтып жатыр.
Бұл адамдар үнемі мақтанады : « Біз баламызды дұрыс тәрбиелейміз ! » Баланың зауқы соқпайтын нәрсесін несіне зорлап істетеді екен ? Біздің досымыз бүгін шұжық , печенье жеді , тісінің арасында көптеген тамақ қалдықтары қалып қойды , біз болсақ оларды жеп , мейлінше тойып алып рақаттандық ! Ал мына сүйкімсіз тіс щеткасы бізге бөгет бола береді !
Бала щеткаға пастаны мейлінше жағып , тісін ғана емес , тілін де , қызыл иегін де ысқылап тазарта бастады . Ол микробтардың аузынан оңайшылықпен кетпейтінін көріп тұр . Серік қалдықтарды барлық жерден кетіруге жанын салды . Щетка да балақайға болысып бақты . Енді ол айнаға қараса , тісі де маржандай аппақ болған екен.
-Жарайсың , балақай ! Сен бізді жауыздардан құтқарып қалдың . Бірақ саған жедел арада тіс маманына қаралу керек. Тіс дәрігері ғана сенің зақымдалған тісіңті құтқара алады.
Бала бөлмеге кіріп келіп , қуана айғай салды :
-Қарасаңдаршы , менің тісім қандай аппақ ! Мен аузымда шақырылмаған қонақтардың болғанын қаламаймын !
Әжесі күлімсіреп анасына қарады :
-Көрдің бе , біздің немереміз есейді . Ол кезінде сен де байқап қалып , тісіңді тазалауға мәжбүр болған нәрсені көрді.
Серік атып тұрып жуынатын бөлмеге кіріп кетті. Әжесі артынан айқайлады :
- Серік , қайда кеттің ?
Бала күлімсіреді де мойындады :
-Мен еңбекқор щеткаға рақметімді айтып , одан кешірім сұрадым !
Туыстары оның сөзін естімегендей сыңай танытты.



Как Серик полюбил чистить зубы

Серик не любил чистить зубы и каждый раз выговаривал щетке:

- Кто придумал каждый день чистить зубы? Если один раз я не почищу зубы, ничего страшного не произойдет.

Тут же он выронил щетку и обрадовался: «Ура! Сейчас пойду и скажу бабушке, что щетка упала. Она скажет: "Не чисти зубы!"»

Бабушка успокоила внука:
- Ничего страшного, я давно хотела старую щетку заменить на новую. Вот, возьми и чисти зубы! В следующий раз будь аккуратнее! Не роняй! Щетка может обидеться и откажется чистить твои зубы.

Серик недовольно пробурчал:
- Пусть отказывается! Я вообще могу не чистить зубы.

Бабушка пристыдила:
- Какой же ты глупый, разве можно отказываться чистить зубы? Если бы ты знал, что творится у тебя во рту! Жаль, что зубная щетка не сможет тебе об этом рассказать.

Серик подошел к зеркалу и сделал гримасу:
- Надо чистить зубы с раннего возраста! – произнес он, критикуя рекламодателей. - А если я не хочу! - и показал зеркалу язык.

Свет от лампочки отразился на его зубах, и… что он там увидел! Язык, десна, зубы - на них огромное количество микробов. Мальчик поверить не мог своим глазам. Серик испугался, хотел почистить зубы. Но щетка как подпрыгнет:
- Я чистить зубы не буду, пока ты не извинишься! Твоя бабушка в детстве не любила чистить зубы, пока не увидела то, что увидел ты!

Микробы при виде зубной щетки попрятались, а потом дружно навалились и стали дружно ее выталкивать.

Серик испугался и стал умолять:
- Дорогая щетка, прости меня! Я очень хочу избавиться от микробов. Пожалуйста, помоги мне!

- Хорошо! – согласилась щетка. - Ты убедился, что зубы надо чистить каждый день утром и вечером!

Серик пообещал зубной щетке, что каждый день будет чистить зубы.

Только от микробов оказалось не так-то просто избавиться. Они стали между собой переговариваться и хвалить мальчика:
- Серик молодец! Он специально уронил зубную щетку, потому что ненавидит чистить зубы. Он наш друг и кормилец!

А оттуда, где у него появились темные пятна, вылезли черные, как точки, микробы и радостно сообщили остальным, что скоро они продырявят зуб и у них появится свой домик.

- Эти люди всегда хвастаются: «Мы правильно воспитываем детей!» Зачем заставлять ребенка делать то, что ему не хочется? Сегодня Серик ел колбасу, печенье, у него между зубами осталось много пищи. Мы так хорошо пировали. А эта противная зубная щетка мешает нам!

Мальчик вновь и вновь накладывал пасту на щетку и стал чистить не только зубы, но язык и щеки. Он видел, как микробы не хотят покидать его ротик. Серик старался отовсюду убрать пищу. Зубная щетка помогала ребенку, он взглянул в зеркало и увидел: зубы стали еще белее.

- Молодец, малыш! Ты защитил нас от врагов. Но тебе срочно надо обратиться к зубному врачу. Только врач может спасти твои пострадавшие зубы.

Мальчик пришел в комнату и радостно закричал:
- Смотрите, какие у меня белые зубы! Я не хочу, чтобы у меня во рту поселились непрошенные гости!

Бабушка с улыбкой посмотрела на маму:
- Видишь, внук наш повзрослел. Он увидел то, что когда-то и тебя заставило чистить зубы.

Вдруг Серик вскочил и убежал в ванную. Бабушка крикнула:
- Серик, ты куда?

Внук улыбнулся и признался:
- Я сказал спасибо труженице-щетке и попросил у нее прощение!

Родные сделали вид, что не слышали его слов.

Сказка переведена на казахский язык совместно с учительницей казахского языка и литературы с Крыкбаевой Айгуль Танатаровной - Астана, Гимназия №5


Поэт и озеро БАЛХАШ
Прошло более десяти лет, как я не была на Балхаше. Все больше казахстанцев стремится отдохнуть в других странах. Там и сервис лучше, и условия проживания комфортные. В один из июльских вечеров мы с мужем быстро собрались, решили проведать своих родичей.
Выехали рано утром, редкие машины встречались на нашем пути. Дорога черной бархатной лентой скользила под нами. За несколько часов мы добрались до Балхаша. Изменения в этих краях произвели на нас благоприятное впечатление. Постоянно встречались многочисленные кафе и чайные.
Вдали от дороги красовались современные коттеджи местной элиты, мчались иномарки. В аулах кипела жизнь, аульчане занимались покосом. Трактора с прицепленными тележками, загруженные свежескошенным сеном, тяжело передвигались по дороге, оставляя аромат трав, знакомый и любимый запах моего детства.
Мне хотелось скорее увидеть озеро. Оно все чаще появлялось на горизонте, демонстрируя свою мощь и красоту, то снова исчезало за увалами. И вот долгожданный берег. Вода близко подошла к жилищам аула, овраги тоже заполнены ею, появилось много небольших речушек на радость детворе.
По зеркальной глади гордо и величаво, как лебеди плыли лодки и катера.
Встретившись с родственниками и вдоволь пообщавшись с ними, я с младшим сыном отправилась к озеру. Как девчонка, я с нетерпением ждала этой встречи, сердце мое взволнованно стучало. Постаревшая и раздобревшая, я тяжело шла по берегу, крупные камешки больно ранили ноги. Ветер теплыми пальцами трепал мои крашеные волосы. На душе было радостно, будто шла на свидание. У меня было чувство вины, будто предала лучшего друга, но в предкушении новой встречи я вновь почувствовала себя молодой и красивой. Вечерний бриз царствовал на просторах озера.
Я подошла к воде, и волна приветствуя меня, радостно как щенок потерлась о мои ноги. И вдруг я услышала знакомый шепот: «Пришла, не забыла!» – напомнившее мне чудовище из сказки уже далекого детства. Красное как шар, усталое солнце скатывалось на отдых. Озеро всегда говорило тихо, с придыханием. Никто, кроме меня, не мог расслышать и разобрать его слова.
– Сколько лет прошло, и ни разу не вспомнила!- с укором глядело оно на меня.
– Да, — призналась я. – У меня за эти годы появилась возможность увидеть иной мир. Я побывала во многих странах и увидела другие моря и океаны.
– Расскажи мне про них, какие они?
– Да они просто необъятные! По площади занимают целые страны, плывешь – и нет им ни конца, ни края! Они принадлежат людям разных национальностей и вероисповеданий. Они более дружелюбны, чем ты. Может, поэтому там многолюдно. У них другая жизнь, не бывает зимы и редко выпадают дожди. Летом у них жарко, вдоль берегов тянутся пустыни, там другой песок, не такой, как у нас, мертвый, бесцветный. Зато там богатый водный мир, о которых мы не имели представления. Каких только рыб не существует на свете! Много государств на побережье океана. Люди там живут под одним небом, только у них кожа разного цвета и оттенка. Только один Бог, великий создатель, может сказать, почему он так изменил облик людей.
В жару небо сиреневое, а вода янтарно-зеленого или бирюзового цвета, местами океан сливается с небом. Когда он сердится, волны поднимаются на дыбы, как необъезженная лошадь, и не найдется всадника-смельчака, который бы их укротил. В розовом мареве тяжело плывут груженные нефтью танкеры, победоносно идут военные корабли, и при виде всего этого великолепия замираешь от торжественности и необычности – появляется гордость за человека, который создал все это!
Когда я все это вижу, мне становится обидно, что я не птица и не смогу взлететь вверх, чтобы с высоты охватить взглядом пространство.. Однажды в Турции я увидела огромный американский корабль, казалось, он занимает половину моря. Из его чрева стала выходить команда и выстраиваться, моряки были похожи на больших пингвинов, с черно-белым верхом. Я любовалась океаном и скучала по родине, потому что, находясь вдали, понимаешь, что родина у человека одна и ни один океан не заменит тебе маленькую речку, на которой ты вырос. Я стала понимать моряков: им надоедает чужбина, и они рвутся домой.
– Я бы не назвал тебя патриоткой! В отличие от них ты не спешила домой. Наверное, свои стихи ты посвящаешь другим морям и океанам? - спросил Балхаш с ревностью.
– Нет, ни одной строчки я не посвятила чужим морям и океанам! Я сердцем не чувствую их, а стихи пишутся под его диктовку, когда оно переполнено словами и чувствами, и стекают как капли, в твою тетрадь.
– Ты тоже живешь неплохо! – упрекнула я его. – Я видела, какие красивые катера и яхты плавают по твоим водам и толпы красивых женщин жаждут твоей любви и ласки.
– Да, – подтвердил он. – Все женщины сравнивают мою мощь и величие с мужской красотой, им хочется, чтоб я обнимал и ласкал их. Сейчас рынок и чтобы было больше приезжих, я должен знать их желания. С детьми я резвлюсь как ребенок. С женщинами я властелин.
Мужчины видят во мне соперника, когда их женщины начинают визжать и кричать от прикосновения моих волн, они стремятся показать мне свою силу и удаль. Я принимаю их вызов, стараюсь не ударить лицом в грязь, демонстрирую им свою силу и бесстрашие. Поднимаю волны с пятиэтажный??? дом, чтобы показать им свою мощь и величие, чтобы рядом со мной они выглядели мелкими рыбешками. Стремлюсь унизить их, показать, что здесь я – владыка! Если они не понимают, злят меня, я могу их наказать.
После того как ты уехала ни одна женщина не смогла заменить тебя, моего друга. Помнишь, как вечерами мы с тобой беседовали о жизни? Ни одну женщину я не мог принять, как тебя. Многие посвящали мне стихи, но я признавал только твои. Однажды ветер принес мне стихи, которые ты читала на литературном вечере.
Я выучил их, и, когда я скучал по тебе, передавал тебе приветы через своего друга-ветра. Не помнишь, как иногда ночью ветер доносил до тебя мой запах? Чтобы ты вспомнила обо мне и вернулась.
– Извини, я не знала, что это твои приветы. Я думала, что ты позабыл меня, мне казалось тебе, красавцу и сердцееду, было не до меня. Увидев роскошную, молодую и красивую особу, ты уносил ее в своих объятьях, забывая обо мне. Я приходила к тебе, стояла у берега и возвращалась домой, понимая, что ты стал моим другом от скуки. Прошло много лет, я постарела, меня не тянет в твои объятья, потому что, старея, понимаешь, что самым близким остается один человек - твой муж, который принимает тебя, какая ты есть. В глазах влюбленного мужа ты всегда остаешься молодой и красивой.
Я не знаю, сколько тебе лет. Иногда мне кажется, что ты глубокий старец! Скажи, а ты помнишь себя молодого? Человек рождается ребенком, с годами он растет и взрослеет, мужает, стареет и умирает.
Твое рождение началось с ручья? Говорят, тебе миллионы лет, первобытные люди селились у твоих берегов, и ты был их кормильцем. В твоих камышах водились тигры, они поджидали добычу, а ты не мог их предупредить. Ты и сам являешься источником больших бед и несчастий – во время шторма переворачиваешь корабли и лодки, в твоих водах тонут юноши и девушки, и даже – дети!
Ты всегда был кровожадным! Человек победил тебя, он оседлал тебя, как непокорного скакуна! Много лет назад женщины были другими, не то что сейчас, они стеснялись раздеваться. Ты, получив их тела, ощупывал их бесстыжими волнами. Их одежда прилипала к телу, четко вычерчивая его контуры, ты смеялся над ними, натешившись их беспомощностью.
— Почему ты разговариваешь со мной таким тоном? Я не помню себя ни ручьем, ни рекой, я помню себя океаном. Был всемирный потоп. Миллионы лет назад сливались и разливались моря и океаны. Смыкались и размыкались горы. Горячее солнце осушило меня, я превратился в озеро. С каждым годом я мелею и чахну.
Никто никакой помощи мне не оказал. Я гибну, стараясь выжить, я катаю белоснежные катера и яхты, которые загрязняют мои воды. Я был очевидцем страшных событий, когда на Казахию нападали чужеземцы. Я помогал твоим предкам, переворачивал и топил лодки врагов. И никто не вспомнил об этом! Ни одна летопись не сохранила мои добрые дела! Я кормил аулы, пригонял рыб, как кобылиц, чтобы не дать умереть от голода твоему народу.
А ты никогда не думала, что озеро - большое государство! Где волны - чиновники, как у вас. Я огромен, и мне постоянно приходится перемещаться. И не всегда могу все видеть и слышать. Прикрываясь моим именем, волны могут творить свои бесчинства, о которых я могу и не знать. У меня много дел, я до сих пор являюсь кормильцем твоего народа. Есть грех – я люблю красивых женщин, с ними я чувствую себя молодым как много веков назад. Я приглашаю их в свои дворцы, показываю им свои богатства, о которых ты писала в своих стихах.
Я влюбчив, и это дает возможность мне много лет существовать. Я устаю быть вечным, я не человек, мне не дана возможность жить, как вы: влюбляться в одну женщину и стареть с ней рядом. Иногда я забываю обо всем и могу позволить себе жить легко, любоваться совершенством человеческого тела. Сознайся, ты тоже была влюблена в меня! Влюбленная, ты посвящала мне стихи, признавалась в любви, но я ценил тебя больше как собеседницу, мне было хорошо с тобой, как тебе со мной. Ни с кем я так не откровенен, как с тобой и никому не разрешаю вести себя со мной так дерзко. Я люблю поэзию, поэтому прощаю тебе твою дерзость!
Раздевайся, давай поплаваем, я оценю тебя как женщину, потому что до последнего я видел в тебе друга. Когда ты перестала приезжать, я понял, что ты дорога мне по-другому. Я много видел красавиц, (я) обласкан и изнежен ими. Мне нравилось, что они тянутся ко мне, предлагают себя, меня интересовала только внешняя их красота, и только после твоего отсутствия я оценил твою внутреннюю красоту.
— Поздно, я тоже была одной из глупышек, которые влюблены в тебя, но я любила тебя как поэт, ты был образ, который мне нужен был, чтобы воспеть твои достоинства, но ты не оценил этого. Ты был для меня олицетворением мужества и вечности, вожаком среди игривых кобылиц волн. Мне нужны были впечатления, я их получала. А теперь не стану раздеваться и показывать тебе свое дряблое тело! Когда я была молода, ты пренебрег мною, так как тебе важна была внешняя красота, которой я не обладала. Если бы ты пообещал вернуть мне мою юность, а от твоих объятий мое тело стало, как раньше, молодым и упругим, я бы бросилась в твои воды.
Над нами летали чайки, раздраженные нашей беседой, волны тихо переговаривались между собой, сердились на меня, что я отвлекаю тебя. Я сейчас в таком возрасте, что волны не хотят подыгрывать мне и качать, меня, как раньше. Как лошадки, они игриво встают на дыбы и хотят, чтобы ты обратил на них свое внимание.
Я счастлива, что у меня есть муж, который не замечает моего старения. Вот он – мой настоящий мужчина, который никогда меня не предаст, а беседы с тобой – красивый миф, который я придумала.
Прощай! Я привела с собой сына, чтобы показать тебя как украшение, как синий сапфир в короне нашего Казахстана. Чтобы мой сын, купаясь в чужих морях, знал, что у него есть родина, свой дом, свое озеро и его тянуло домой!

Ақын және Балқаш көлі

Мен он жылдан артық Балқашта болмаппын. Шет елде демалғылары келетін Қазақстандықтардың саны жыл санап артып келеді. Қызмет көрсету саласы және демалу жағдайлары ол жақта өте ыңғайлы болғандықтан болар. Шілденің бір кешінде біз жолдасымыз екеуміз туыстарымызға барып қайтпақшы болып , тездетіп жолға жиналдық.
Жолға таңертең ерте шықтық , жолда көліктер бізге өте сирек кездетіп отырды . Зуылдаған көлігіміздің астында барқыттай жібек жол тез сырғып қалып жатты. Бірнеше сағаттан соң біз Балқашқа да келіп жеттік. Көзге ұрып тұрған бұл жақтағы өзгерістер жанға жайлы көрінді. Жол бойы тоқтап демалып , шай ішуге арналған көптеген шайханалар мен дәмханалар кездесіп отырды . Жолдан аулағырақ жерде жергілікті элитаның әдемі коттедждері көрініп тұрды , қасымыздан зулап шетелдік көліктер өтіп жатты .
Мұнда өмір қайнап жатты , ауыл адамдары шөп шауып жатыр екен. Прицеп толы шөп тиеген тракторлар жолда әрең қозғалып кетіп барады , жаңа шабылған шөптің жұпар иісі , маған өте таныс және сүйкімді , балалық шағымның иісі еді . Мен көлді көруге асықтым . Ол көкжиектен жиі көріне бастады , өзінің сұлулығы мен алыптығын , айбындылығын алдыма тартқандай болды , бірде қайтадан биік бөктерлерден көрінбей кетіп отырды . Міне , көп күттірген жағалау . Су ауыл тұрақтарына жақын келіпті , жарқабақтар да суға толы , көптеген көлшіктер пайда болыпты , олар балалардың қуанышына айналған . Айнадай жалтылдаған судың бетінде кербез де паң аққудай қайықтар мен катерлер зуылдап жүзіп жүр . Туыстарыммен кездесіп , айызым қанғанша әңгімелесіп болған соң мен кіші ұлымды ертіп көлге тартып отырдым . Бұл кездесуге мен бойжеткен қыздай асықтым , жүрегім алып ұшып аузыма тығылады . Егде тартқан , ауырлаған денемді жайлап қозғап мен жағалауда әрең келе жаттым , аяғыма кесек тастар батып , ауыртып келеді . Жел менің боялған шашымды өзінің жұмсақ саусақтарымен тарамдап қояды . Кездесуге келе жатқан қыздай кеудемді қуаныш кернеді . Бойымды ең жақын досын сатып кеткендей сезім билеп алды , бірақ кездесетін сәт жақындаған сайын мен өзімді жас арудай сезіндім . Көлдің бетін кешкі әулиелік билеп алыпты . Мен суға жақын келдім , мені қуана қарсы алған толқын қыңсылап , еркелеген күшік секілді аяғыма орала кетті. Кенет, өзіме ғана таныс сыбыс естідім « Келдің бе , ұмытпаған екенсің ғой ? » - деп алыста қалған балалық шағымда естіген ертегідегі құбыжықты есіме түсіргендей болды . Қызарып батқан күн қып – қызыл шар сияқты демалуға бара жатты . Көл үнемі ақырын , ыңырсып сөйлейтін . Менен басқа ешкім оның сөзін естіп , түсінбейтін .
- Қаншама жылдар өтті , мені еш есіңе алмадың ба ?- деді кінәлағандай болып көл .
- Иә , - деп мойындадым мен . – Осы жылдар арасында маған басқа жақтарды көруге жағдай туды . Мен көптеген теңіздер мен көлдерді көрдім .
- Маған айтып берші , олар қандай екен ?
- Олар өте үлкен ! Көлемі жағынан білдей бір мемлекеттің орнын алып жатады . Ұшы – қиыры жоқ . Олар түрлі адамдар мен түрлі дін иелеріне тиесілі . Олар саған қарағанда мейірбан , сондықтан болар жағасында адамдар көп шоғырланған . Ол жақта өмір басқаша , қыс түспейді , жаңбыр сирек жауады .
Жазы өте ыстық , жағалауын шөл дала алып жатыр , құмы да біздікіне ұқсамайды , өлі , түссіз . Дегенмен судағы тіршілік өте бай , біз оның ешбірін көріп , білмейді екенбіз . Әлемде балықтың қандай түрі жоқ десеңізші ! Теңіздің жағасында көптеген мемлекеттер орналасқан . Олар бір аспанның астында өмір сүріп жатыр , тек олардың терісінің түсі ғана бөлек , басқа . Жалғыз жаратушы ғана олардың түс , бейнесін неге бөлек , басқаша жаратқанын біледі.
Аптап ыстықта аспан бозғылт тартып тұрады , ал су күлгін – жасыл түсті , кей кездері теңіз аспанмен тұстасып кетеді . Ал ол ашуланған кезде толқындар үйретілмеген асауға ұқсап кетеді де оны тоқтататын жаужүрек - үйретуші табылмайды – ау шіркін ! Қызарып батқан күннің шапағымен араласып , қинала қозғалып мұнай толтырып алған танкерлер жүзіп барады , барлығын жеңіп , жеңісіне мақтанғандай әскери кемелер кетіп барады , осы кереметтің бәріне куә боласың да бәрін көріп адамның жеткен жетістігіне марқаясың , жүрегіңді қуаныш сезімі кернейді . Қынжылтатыны , ұшып кетіп осының бәрін аспаннан төмен қарай қарап , бақылай алатын құс еместігім . Бірде Турцияда болғанымда Американың кемесін көрдім , ол теңіздің жартысын алып жатқандай көрінді. Оның ішінен шығып , қаз – қатар тізіліп тұрып жатқан теңізшілер киген киімдерімен үлкен пингвиндерге ұқсап кетті . Мен теңізді тамашалап тұрып , Отанымды сағынып кеттім , адам алыста жүріп туған жердің қадірін түсінеді екен , әлемдегі ең үлкен мұхит сенің туып өскен жеріңдегі кішкентай өзенге жетпейді екен . Мен теңізшілерді түсінгендеймін , оларды бөтен жер жалықтырады , сол үшін олар туған жерлеріне жеткенше асығады.
-Мен сені отансүйгіш деп айта алмаймын ! Оларға ұқсамайтын жерің , сен олар сияқты үйіңе асыққан жоқсың . Сен өзіңнің өлең – жырларыңды басқа теңіздер мен мұхиттарға арнаған шығарсың - деді бойын қызғаныш оты өртеген Балқаш .
-Жоқ , мен бірде -бір өлең жолын басқа теңіз бен мұхитқа арнаған емеспін ! Мен оларды жүрегіммен сезінбеймін , ол болса жүректің әмірімен жазылады , жүрек өлең – жырға , сезімге толғанда сенің өлең дәптеріңе тамшы болып тамшылап тұрады .
-Сен де жаман тұрмайтын сияқтысың ғой , - дедім мен оны қағытып .- Суларыңда әдемі яхталар , катерлер жүзіп жүреді , көптеген сұлу әйелдер махаббатың мен аймалағаныңа зәру екенін көзім көрді .
-Иә, -деп құптады ол . – Барлық әйелдер менің күшім мен алыптылығымды еркектердің мықты да сұлу мүсініне ұқсатады , менің құшақтап , еркелеткенімді қалайды . Қазір нарық заманы , сондықтан мен әр келушінің қалауын білуім керек . Баламен балаша қуанамын , ойнаймын . Әйелдерге құдіреттімін. Еркектер мені өздерінің қарсыласындай көреді , әйелдері менің толқындарым денелеріне тиіп , олардан ляззат алғанда шыңғырып , айғайлайды , сол кезде оладың еркектері өздерінің күштіліктері мен қуаттарын көрсетуге тырысып бағады . Мен олардың қалауларын қабылдаймын , ұятқа қалмау үшін өзімнің күшім мен ержүректігімді дәлелдеп бағамын . Толқындарымды бес қабатты үйдің биіктігіндей жерге көтеремін , мұның бәрін мен өзімнің күштілігім мен мықтылығымды дәлелдеу үшін істеймін , осы кезде олар менің қасымда ұсақ майшабаққа ұқсап қалады . Оларды жасытып тастаймын , бұл жердің қожасы мен екенімді көрсетемін ! Олар мені түсінбей , ызаландырса оларды аяусыз жазалаймын . Өзің кеткен соң бірде бір әйел орныңды баса алмады , менің адал досымның . Есіңде ме , кештер бойы екеуміз өмір жайлы сырласушы едік қой ? Ешбір әйелді өзіңдей қабылдай алмадым . Көпшілігі өздерінің өлеңдерін арнады , бірақ мен сенікін ғана мойындадым . Бірде жел маған сенің әдеби кеште оқыған өлеңіңді жеткізді . Мен олардың дерлігін жаттап алдым , сені сағынған кезде досымыз жел арқылы саған сәлем жолдап отырдым . Есіңде жоқ па , кей түндері жел саған менің иісімді жеткізгені ? Сол арқылы мені есіңе түсіріп , қайтып келу үшін істедім .
-Кешірші , сәлемдеме сенен екенін білмедім . Мені ұмытқан шығар дедім , сымбатты да жүректерді жаулаушы мені қайтсін деп ойлап едім . Әдемі де сылқым сұлуды көріп , құшағыңа қысып , аймалағанда мені мүлдем ұмытқан шығар дедім . Жағаңда тұрып –тұрып үйіме кететінмін , менімен зеріккеннен достасқаныңды түсінетінмін . Содан бері талай жылдар өтті , мен де ұлғайдым , бұрынғыдай сенің құшағыңа кіргім келмейді , себебі егде тартқан сайын түсінеді екенсің , саған ең жақын жалғыз адам қасыңда қалады – ол сенің күйеуің , сені сол қалпыңда қабылдайды . Саған ғашық күйеуіңнің алдында бұрынғы жас , әдемі қалпыңда қалады екенсің . Жасыңның нешеде екенін білмеймін . Кейде қартайған қария ма деп ойлаймын ? Айтшы , жас кезің есіңде ме ? Адам өмірге сәби болып келеді , есейеді , ұлғаяды , аяғында өледі . Өмір жолың кішкене бұлақтан басталды ма ? Сен жаралғалы миллион жылдар өтті дейді ғой , жағаңда алғашқы адамдар өмір сүріпті , солардың асыраушысы болыпсың . Жағаңда жолбарыстар өмір сүріпті , олар өзінің жемін аңдып отырады екен , оларға қауіп төніп тұрғанын айта алмапсың . Сенің өзің көптеген қайғы –қасіреттің бастауысың ғой , тасып – толқыған кездері кемелер мен қайықтарды суыңа батырып жібересің , жас қыздар мен жасөспірімдер тіпті балалар да суларыңа кетіп жатады . Үнемі қанішер болғансың ! Адам баласы ақыры жеңді , асау жылқыдай құрықтады ! Бұрын әйелдер қазіргідей емес еді , олар шешінуге ұялатын. Қолыңа денелері тиген соң , ұятсыз толқындарың оларды шымшылайтын . Су киімдері денелеріне жабысып , дене бітімі толық айшықталып көрініп тұратын, әлсіздіктеріне мейірің қанғанша күлетінсің .
- Менімен неге бұлай сөйлесесің ? Бұлақ та , өзен де болған емеспін , үнемі мұхит болғаным есімде . Бүкіл әлемді топансу басқан кезең болды . Мұнан миллиондаған жылдар бұрын мұхиттар мен теңіздер қосылып , айрылып жатады екен . Таулар да қосылып , айрылады екен . Ыстық күн мені кептіріп жіберді , көлге айналдым . Жылдар өткен сайын құрғап , кеуіп барамын . Ешкім көмек қолын созып жатқан жоқ . Құрып барамын , өмір сүру үшін тырысып бағамын да әдемі катерлер мен яхталарды суымда жүздіремін , ал олар менің суымды лайлайды . Қазақ жерлеріне бөтен елдердің жасаған талай қырғын – сүргінінің куәсі болдым . Ата - бабаларыңа көмектесіп , жаудың талай кемелерін суға батырып жібердім . Оны қазір бәрі ұмытқан ! Ерліктерімді ешбір қолжазбада қалдырмады , жазып , сақтамады . Талай ауылдарды асырадым , балықтарды биелерді қуалап келгендей қуалап кедім , халқыңды аштықтан құтқарып қалдым . Көлдің үлкен бір мемлекет екенін ойламадың ба ! Сендердегідей толқындар - атқамінерлер . Өте үлкенмін , сондықтан үнемі қозғалыста болып , орын ауыстырып тұрамын . Сондықтан бәрін көріп , біліп , естіп тұру мүмкін емес . Атымды жамылып толқындар ойларына келгенін істейді , мұны білмеуім де мүмкін . істейтін шаруаларым көп , әлі күнге дейін халқыңды асырап отырмын . Кінәлі де шығармын - жас , сұлу әйелдерді жақсы көремін , олармен өзімді өткен ғасырлардағыдай жас сезінемін . Өлеңдеріңде жазылғандай оларды өз сарайыма шақырамын , байлығымды көрсетемін .
Мен ғашық бола аламын , бұл маған ұзақ өмір сүруіме көмектеседі . Мәңгілік болудан жалығамын , мен адам емеспін , сендер сияқты өмір сүрмеймін , сендер сияқты бір әйелге ғашық болып , сонымен бірге қартаю маңдайыма жазылмапты . Кей кездері барлығын ұмытып , адамның сұлу мүсінін тамашалауға қақым бар . Мойындашы , сен де маған ғашық едің ғой ! Ғашықтықтан өлең арнайтынсың , ғашық екенііңді айтатынсың , өзіңді кеңесші ретінде сыйлайтынмын , бірге болу маған да саған да қатты ұнайтын. Ешкіммен сен сияқты ашық сөйлесе алмаймын , ешкімге менімен бұлай қияңқы сөйлесуге рұқсат етпеймін . Поэзияны жақсы көремін , сондықтан қияңқылығыңды кешіремін . Шешін , кел шомылайық , әйел ретінде бағалайын , өйткені ақырына дейін дос екеніңе көзім жетті . Келмей кеткен соң , қымбат екеніңді түсіндім . Көптеген аруларды көрдім , аймалап , құшқандарына қанықпын . Келуге асығатын құштарлықтары , өздерін ұсынғандары ұнайтын , сыртқы сұлулықтары ғана қызықтыратын , ұзақ келмеген уақытта сенің ішкі сұлулығыңды бағаладым .
-Кеш қалдың , саған ғашық көп ақымақ қыздардың бірі едім , бірақ ақын ретінде ғашық болдым , маған керек образ едің , құдіретіңді әніме қостым , бірақ бағалай алмадың . Ерлік пен мәңгіліктің айшығы едің , ойнақы байтал толқынның көсемі болдың . Маған әсер керек болды , мен оны сенен алдым . Ал енді шешінбеймін , өзімнің солғын тартқан денемді көрсетпеймін . Мен жас болғанда елемедің , өйткені саған сырт тұлғасы сұлу ару керек еді , ал менде ондай әдемілік болмады . Егер маған жастық шағыңды қайтарамын , құшағымнан денең жас кезіңдегідей болып шығады десең суыңа ойланбастан қойып кетер едім .
Біздің үстімізде шағалалар ұшып жүрді , екеуміздің әңгімемізді ұнатпаған толқындар өзара сыбырласып , көңіліңді өзіме аударғаныма ызаланды . Мынандай жасымда толқындар бұрынғыдай асыр салып , бір –біріне лақтырып ойнағылары келмейді . Асау жылқыдай аспанға атылып , еркелеп , назарыңды соларға ғана аударғаныңды қалайды . Мен бақыттымын , себебі жанымда қартайып қалғанымды елемейтін , осы қалпымда жақсы көретін күйеуім бар . Міне менің нағыз азаматым , ешқашан сатып кетпейді , ал сенімен болған әңгіме жай ғана ғажап ертегі - оны ойдан өзім жасап алдым . Қош бол ! Әдемі әшекей ретінде көрсін деп , жағаңа ұлымды ертіп келдім , біздің Қазақстанның басындағы алтын тәжінің көк көзді асыл тасы ретінде көрсін дедім . Ұлым өзге жерлердегі теңіздерде шомылып жүргенде өзінің туған жері , Отаны , туған үйі , өзінің де көлі бар екенін білсін , ұмытпасын соларға жеткенше асықсын деп әдейі ертіп әкелдім .